Αρχιτεκτονικός Ρυθμός

Παναγία η Σκριπού-02

Νοτιο-δυτική όψη ναού

Ο ρυθμός της εκκλησίας της Παναγίας έχει πολλά στοιχεία του σταυροειδή εγγεγραμμένου με τρούλο (δηλαδή σχηματίζεται ένας σταυρός και εκεί που ενώνονται οι δύο άξονες του σταυρού, δεσπόζει ο τρούλος της εκκλησίας), αλλά δεν αποτελεί τον πλήρως διαμορφωμένο σταυροειδή εγγεγραμμένο ναό. Ο συγκεκριμένος ρυθμός χαρακτηρίζεται ως μεταβατικός Ελλαδικός και προέρχεται από το συνδυασμό του ελεύθερου σταυρού με την τρίκλιτη θολωτή βασιλική.

Κάτοψη ναού

Κάτοψη ναού

Στους ναούς του ρυθμού αυτού, ο οποίος έχει πολύ περιορισμένη διάδοση, υπάρχει ενίαιος πρόναος, ενώ τα πλάγια κλίτη του κυρίως ναού επικοινωνούν με το κεντρικό με πολύ μικρά ανοίγματα. Ο ρυθμός εντοπίζεται κυρίως στη νότια Ελλάδα και τα νησιά, εμφανίστηκε γύρω στον 8ο αιώνα, γνώρισε διάδοση στον 9ο και 10ο αιώνα, ενώ γύρω στον 11ο αιώνα σταμάτησε να υπάρχει. Η Παναγία η Σκριπού αποτελεί το σημαντικότερο μνημείο αυτού του τύπου, που σώζεται μέχρι και σήμερα. Όπως χαρακτηριστικά παρατηρεί η βυζαντινολόγος Μαρία Σωτηρίου «εις την αρχιτεκτονικήν συγκρότησιν του κτιρίου παλαίουν στοιχεία ξένα και εγχώρια, παλαιότερα και νέα, τα οποία δεν έχουν συγχωνευθεί και αποκρυσταλλωθεί εις ενιαίον τύπον».

Νότια όψη Παναγίας Σκριπούς

Νότια όψη ναού (σχέδιο)

Η εκκλησία αποτελείται από ένα χαμηλό καμαρωτό πρόπυλο, το οποίο τονίζει την κύρια είσοδο, από το νάρθηκα, τον κυρίως τρουλωτό ναό και το τριάψιδο ιερό βήμα. Εξωτερικά, αξίζει να παρατηρήσει κανείς τα μαρμάρινα γείσα που χωρίζουν τις επιφάνειες του ναού, τα τόξα των παραθύρων και των θυρών, καθώς και την οδοντωτή ταινία που περιτρέχει το κτίριο στο ύψος των κάτω παραθύρων. Η οδοντωτή ταινία είναι ένα είδος κεραμοπλαστικού διάκοσμου, που στους επόμενους βυζαντινούς αιώνες γνώρισε μεγάλη διάδοση. Πιθανολογείται πως χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σ’ αυτό το ναό, αλλά, σε κάθε περίπτωση, ο ναός της Παναγίας αποτελεί το παλαιότερο σωζόμενο παράδειγμα χρησιμοποίησής του.

Βόρειο-ανατολική όψη του ναού

Βορειο-ανατολική όψη ναού

Ως οικοδόμημα είναι επιβλητικότατο και μεγαλοπρεπέστατο, κτισμένο με μεγάλη φροντίδα και επιμέλεια. Για το κτίσιμο της εκκλησίας φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκαν υλικά από τον παλαιοχριστιανικό ναό που έδρευε στο ίδιο σημείο, αλλά και από ερειπωμένα προχριστιανικά μνημεία του Ορχομενού. Το μήκος της εκκλησίας ξεπερνά τα εικοσιοκτώ (28) μέτρα και το πλάτος τα είκοσι (20) μέτρα.


Οι αρχιτέκτονες, χωρίς αμφιβολία, πρέπει να ήταν γνώστες της τέχνης της Κωνσταντινουπόλεως. Μάλιστα, ορισμένοι μελετητές υποστηρίζουν ότι η εκκλησία της Παναγίας μας έχει μακρινή συγγένεια με την εκκλησία των Αγίων Αποστόλων της Κωνσταντινουπόλεως και με εκκλησίες της Αρμενίας.

_______________________________________________________________________
Επιστροφή Σε:                                                                                                    Συνέχεια Σε:
Η Ανέγερση του Ναού                              Το όνομα της Εκκλησίας – «Παναγία η Σκριπού»
_______________________________________________________________________

..............................................................................................................................................................
Μοιραστείτε το

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *